Ik zeg altijd: doe dat maar niet…

Ik weet het, zodra je ziet dat je pup een plasje begint te doen op je vloer, is de reflex groot om in te grijpen. Optillen, in je handen klappen of roepen – alles om het te stoppen. En ja, bij sommige pups lijkt dit (even) te werken.

Veel puppyeigenaren krijgen het advies mee om hun pup op te tillen of te laten schrikken zodra ze hem betrappen op plassen in huis. Het idee erachter is simpel: de pup stopt met plassen en je kunt hem snel naar buiten brengen, waarmee je je vloer beschermt. Klinkt aannemelijk, toch?

Totdat je merkt dat je pup steeds onzekerder wordt, of juist blijft plassen terwijl je hem optilt. Hoe kan dit?

Zodra je ziet dat een pup aanstalten maakt om te hurken of al bezig is met plassen, ben je te laat en is het beter om vooral in jezelf te vloeken en hem te laten doen. Dit klinkt misschien wat vreemd, maar op de lange termijn voorkomt het juist andere problemen. Laat me uitleggen waarom.

Waar komt dit advies vandaan?

Om eerlijk te zijn weet ik niet precies wanneer dit advies (optillen of laten schrikken van je pup) is gaan leven, maar ik weet wel dat het gebaseerd is op de zogenaamde aangeboren ”plasrem”: het idee dat pups instinctief stoppen met plassen als ze schrikken – een overlevingsmechanisme die honden behoed voor het verspreiden van hun urinegeur tijdens gevaar.

Maar klopt dit wel?

In werkelijkheid kon ik geen fundamenteel onderzoek of wetenschappelijk bewijs vinden dat aantoont dat pups een plasrem hebben die bij schrik betrouwbaar werkt.

Ken jij wel gepubliceerde artikelen of wetenschappelijke onderzoeken over de ‘plasrem’ (ook wel urination inhibition reflex) bij puppy’s, dan lees ik deze graag!

Wat de wetenschap wél goed beschrijft

Wat ik wel goed beschreven vond in de veterinaire en gedragsliteratuur, is dat puppy’s bij de geboorte géén volledige blaascontrole hebben. Deze ontwikkelt zich pas geleidelijk naarmate ze ouder worden – zowel neurologisch als musculair.¹
Het zenuwstelsel en de spieren die nodig zijn om urine op te houden, rijpen langzaam. Pas na verloop van weken en maanden leren pups de signalen van hun lichaam herkennen en erop te reageren.

Wanneer krijgen pups blaascontrole?

8-16 weken: Pups beginnen controle te ontwikkelen, maar ongevallen zijn nog heel normaal²
4-6 maanden: De meeste pups krijgen volledige controle over hun blaas³⁴
Individuele verschillen: Ras, grootte en training beïnvloeden de ontwikkeling sterk⁵

Kleinere rassen hebben kleinere blazen en snellere stofwisseling, waardoor ze vaker moeten plassen dan grote rassen.⁴

Het ´onzichtbare´ probleem met schrik of optillen

Wanneer een pup schrikt door een plotselinge beweging, een hard geluid of doordat hij wordt opgetild, schiet het stresssysteem aan. Stresshormonen komen vrij en het lichaam raakt gespannen.

Bij volwassen dieren kan dit leiden tot aanspannen en stoppen van het plassen, maar bij pups werkt dit vaak anders.

Heb jij wel eens gehad dat een pup toch blijft plassen als je hem optilt of laat schrikken? Dat is – vanuit deze verklaring – heel logisch:

Schrik, angst en stress bij een jonge pup zorgen juist voor minder controle over het lichaam, waardoor de sluitspieren zich onvoldoende kunnen aanspannen. Het gevolg is dat het plassen niet stopt en soms zelfs doorgaat terwijl de pup wordt opgetild. Extra druk op de blaas tijdens het dragen kan dit effect versterken.

Het voornaamste probleem – voor mij – is dat je pup deze ervaring kan koppelen aan angst en spanning door onze plotselinge reactie. Het resultaat van zo´n negatieve leerervaring kan een onzekere pup zijn die zich ongemakkelijk voelt om in jouw aanwezigheid te plassen, waardoor zindelijkheidstraining bij velen een stuk lastiger wordt.

Wat te doen als je te laat bent om met je pup naar buiten te gaan?

Je pup plast binnen. Wat nu?

Stap 1: Laat hem (bijna) uitplassen

Hoe frustrerend het ook voelt, laat je pup zijn plasje afmaken.

Stap 2: Wacht een paar seconden

Zodra hij klaar is, wacht je tot hij iets anders doet: wegloopt door de kamer, naar zijn speeltje gaat of naar je toekomt.

Stap 3: Ga rustig naar een andere plek

Loop rustig richting de deur of de puppy-ren. Grote kans dat je pup achter je aanloopt als je, terwijl jij richting de deur loopt, naar je toe roept. Ga met hem naar buiten, naar een andere ruimte of begeleid hem in de ren. Geen haast, geen druk, geen stress.

Stap 4: Ruim op zonder gedoe

Ruim het plasje op met een goede urinegeurverwijderaar (zoals UF2000) zodra je pup afgeleid is. Doe dit rustig, zonder extra aandacht te geven of te mopperen over het plasje van de pup.

Belangrijk: Reageer niet meteen – binnen de eerste seconden – zodra je pup opstaat van het plasje. Anders kan je pup in theorie leren dat het plasje ‘extra’ aandacht, spel of plezier in de tuin oplevert, en pups interpreteren aandacht soms ook als beloning.

Waarom deze werkwijze beter is?

Je pup leert dat hij niet bang hoeft te zijn voor je reactie op iets wat eigenlijk heel normaal is. Hij leert dat plassen een veilige gebeurtenis is. Ook voorkom je dat ongelukjes extra spanning veroorzaken voor jullie allebei.

Een pup in een ontspannen sfeer leert sneller en begrijpt beter waar hij wel en niet mag plassen – mits je natuurlijk ook probeert ongelukjes te voorkomen. En jijzelf blijft – zo hoop ik toch – ook kalmer.

Voorkomen dat ongelukjes te vaak gebeuren

Vraag het maar aan menig mens die een puppy heeft gehad. Puppy’s worden niet vanzelf volledig zindelijk – daar is aandacht en training voor nodig. Met een beetje oplettendheid, ritme en structuur lukt het verrassend goed om ongelukjes (bijna) helemaal te voorkomen:

1. Een vaste routine om regelmatig naar buiten te gaan helpt

Pups gedijen op structuur. Vaste uitlaatmomenten – meteen na wakker worden, na elke maaltijd en drinken, na spelen en voor het slapengaan – helpen enorm. Op die momenten moet een pup bijna altijd plassen en poepen.

Vuistregel: Een pup kan zijn plas ongeveer 1 uur ophouden per maand leeftijd.⁶ Een pup van 3 maanden kan dus in theorie ongeveer 3 uur wachten (maar beter is vaker is wel nodig als de pup deze signalen al eerder dan 3 uur vooraf geeft).

2. Let op de signalen

Pups geven vaak subtiele tekens voordat ze plassen:

• Snuffelen aan de grond
• Rondjes draaien
• Van je weglopen
• Stil worden
• Bij de deur naar de ontlastingsplek blijven

Zie je dit? Tijd om naar buiten te gaan!

3. Rustig begeleiden, geen straf

Straf niet en maak geen drama van een plasje. Zie je de signalen? Gewoon rustig en vriendelijk de pup bij je roepen (niet met een te hoge opwinding) en naar de juiste plek begeleiden is meestal genoeg.

4. Geduld en herhaling

Het kost wat tijd voor een pup om te leren waar hij wel en niet kan plassen. Ongelukjes horen erbij, vooral in de eerste 5-6 maanden. Blijf geduldig en consequent – meestal komt het goed. Meestal spreek je pas van “zindelijk” als je pup minimaal één maand op een plek droog is geweest.

5. Is je pup ouder dan 4-6 maanden en gebeuren ongelukjes nog steeds?

Als dit regelmatig gebeurt (dagelijks of meerdere keren per week), kan er iets anders aan de hand zijn. Het is raadzaam om hulp in te schakelen van je dierenarts of gedragstherapeut.

Mogelijke medische oorzaken kunnen zijn (dierenarts):
• Urineweginfecties
• Blaasafwijkingen
• Neurologische problemen
• Aangeboren afwijkingen

Mogelijke gedragsmatige oorzaken kunnen zijn (gedragstherapeut)
• Ineffectieve zindelijkheidstraining
• Verlatingsproblemen, angst en stress

Extra tip voor kwetsbare vloeren

Heb je kwetsbare vloeren zoals parket, laminaat of tapijt en wil je geen permanent aandenken aan de puppytijd? Overweeg dan om een gedeelte van de woonruimte of de rond de bench af te zetten met een puppy-ren en leg daaronder een dik stuk zeil (vinyl). Zo bescherm je je vloer beter en heb jij een veiligere plek om je pup (ook even zonder toezicht) te laten, wat kan helpen om jou zorgen te verminderen tijdens het trainingsproces.

Ter afsluiting

De richtlijnen in dit artikel helpen je de zindelijkheid van je pup beter te begrijpen en te bereiken, zonder angst, schrik of onnodige meer stress. Wie deze aanpak consistent toepast, merkt al snel resultaat: pups leren sneller waar ze hun behoefte kunnen doen en voelen zich zekerder terwijl jij bij hen in de buurt staat. Mijn eigen schone vloeren, droge handen en kleding zijn de afgelopen jaren daar het resultaat van geweest.😅🙃

Vind je dit interessant? Deel vooral dit bericht en help andere puppyeigenaren zodat meer pups met vertrouwen en zonder angst en stress zindelijk worden.

Help jij hulp nodig? Neem dan met een gerust hart contact met me op.

Bronnen

1. HoundGames (2023). “When is a Puppy’s Bladder Fully Developed?” – Neurologische en musculaire ontwikkeling van blaascontrole

2. TryFi Blog (2024). “Puppy Bladder Control” – Ontwikkelingsstadia van 3-16 weken

3. Cuteness (2023). “Puppy Bladder Development – When Do Puppies Get Bladder Control?” – Veterinair artikel over volledige controle rond 7 maanden

4. Rover Blog (2025). “How Often Do Puppies Pee?” – Invloed van ras en grootte op blaascontrole

5. Chicago Dog Trainer. “At What Age Are Puppies Behind on Their Potty Training?” – Individuele verschillen en training

6. Doggysaurus (2021). “When Do Puppies Develop Bladder Control?” – Vuistregel: leeftijd in maanden + 1 uur

7. NCBI/PMC (2022). “Neurogenic Bladder in Dogs, Cats and Humans” – Neurologische oorzaken van blaasproblemen

Opmerking: Dit artikel is gebaseerd op algemeen geaccepteerde veterinaire kennis en training principes. Voor specifieke vragen over de gezondheid van je pup raadpleeg je een dierenarts!