6 Signalen dat je hond zich steeds meer op zijn gemak voelt

Zodra een hond zich veilig hecht aan zijn eigenaar en thuisomgeving, komt dit duidelijk naar voren in zijn gedrag. Er zijn verschillende signalen die aangeven dat hij zich op zijn gemak voelt. In dit artikel vind je zes belangrijke aanwijzingen die je bij jouw hond kunt opmerken:

1. Je hond slaapt meer in een ontspannen houding en is minder alert

Honden die zich op hun gemak voelen, zie je vaker ontspannen liggen, bijvoorbeeld op hun zij of rug, in plaats van met hun hoofd (half) rechtop. Dit betekent dat hij zich veilig en comfortabel genoeg voelt om diep te slapen, zonder zich voortdurend zorgen te maken over geluiden of bewegingen.

Dit is een goed teken: je hond voelt zich vertrouwd en kan zich volledig overgeven aan zijn rust. Zijn brein zegt eigenlijk: “Ik ben veilig hier.”

2. Je hond zit niet meer altijd met zijn rug naar de muur

Honden die zich onzeker voelen, zitten vaak met hun rug tegen een muur of in een hoek. Dit is hun manier om te voorkomen dat er iets onverwachts gebeurt achter hun rug. Het geeft hen een gevoel van veiligheid en controle over hun omgeving. Als je hond deze gewoonte minder vertoont, is dat een teken van groeiend vertrouwen in zijn thuisomgeving, die hij niet langer als een directe bedreiging ervaart.

3. Je hond toont meer van zichzelf

Een hond die zich veilig voelt, durft zichzelf meer uit te drukken zonder bang te zijn voor afwijzing. Je kunt dit zien wanneer hij bijvoorbeeld een speeltje, een schoen of een kartonnen doosje van je pakt en het naar je toe brengt, of gewoon lekker zijn eigen ding doet terwijl jij in de buurt bent, zonder zich zorgen te maken dat jij boos wordt.

Het is een duidelijk teken van vertrouwen als je hond zo’n gedrag vertoont. Het laat zien dat hij zich steeds meer op zijn gemak voelt en zijn omgeving vertrouwt, zelfs als hij af en toe een beetje gek of ondeugend is.

4. Je hond zoekt meer of juist minder fysiek contact

Honden die zich op hun gemak voelen, zoeken over het algemeen vaker fysiek contact. Je ziet bijvoorbeeld dat je hond zijn kop op je been legt of dicht tegen je aan komt zitten of liggen. Dit is zijn manier om je nabijheid en contact met je op te zoeken. Als je hond dit doet, kan dit betekenen dat hij zich goed bij jouw fysieke aanwezigheid voelt.

Maar alles daartussen of het tegenovergestelde, kan ook: als je hond meer ruimte nodig heeft en dit ook neemt, is dat eveneens een teken van zijn veiligheidsgevoel. Het laat zien dat hij zich comfortabel genoeg voelt om zijn grenzen aan te geven. Stel je voor dat een hond vaak omhelst wordt, zelfs als hij dat misschien niet echt wil. Je kunt dit herkennen aan stresssignalen, zoals weglopen, gapen, tongelen, knipperen met de ogen of wegkijken, zijn gewicht van jou wegduwen (zelfs als hij jou met zijn poot tegenhoudt — niet te verwarren met bewust een poot aan je geven), op zijn rug rollen of zelfs grommen of happen.

Het nemen van meer afstand zie ik wel eens bij honden die moeite hebben met het stellen van hun grenzen, zich niet helemaal op hun gemak voelen, of die herhaaldelijk oncomfortabele handelingen moesten ondergaan, zoals gedwongen omhelzingen of verzorgingshandelingen. Naarmate deze honden zich veilig in hun eigen belevingswereld beginnen voelen, kan het zijn dat hij juist minder behoefte heeft aan fysiek contact en juist meer ruimte voor zichzelf zoekt. Het betekent niet dat hij minder van je houdt, maar dat hij zijn eigen autonomie binnen de veilige relatie die jullie samen hebben opgebouwd, ontdekt. Voor deze honden een teken dat zijn behoefte aan ruimte en de stresssignalen die hij laat zien, worden (h)erkend.

Het nemen van meer óf juist minder ruimte is een belangrijke stap in het proces van veilige hechting.

5. Je hond blijft steeds vaker liggen, zelfs als jij naar een andere kamer gaat

Honden die zich in bepaalde situaties onzekerder voelen, kunnen vaak angstig reageren als hun eigenaar weggaat, zelfs al is het maar voor een korte tijd. Als je hond blijft liggen terwijl jij rondloopt of weggaat, kan dit betekenen dat hij inmiddels weet dat je altijd terugkomt terwijl hij alleen is in de omgeving. Dit is een teken dat hij zich veilig voelt in zijn omgeving en zich daarom minder zorgen maakt over jouw afwezigheid.

6. Je hond zoekt vaker jouw hulp en vertrouwt meer op jou in moeilijke situaties

Wanneer je hond zelfverzekerd genoeg is om jou om hulp te vragen, bijvoorbeeld bij het pakken van zijn speeltje dat onder de kast ligt, weet je dat hij jou vertrouwt en op je steun rekent. Je herkent dit wanneer hij jou in de ogen aankijkt of naar je blaft, en vervolgens terugkijkt naar de plek waar zijn speeltje ligt. Als jij vervolgens hem helpt het speeltje te pakken, bijvoorbeeld door het iets naar voren te schuiven, dan help je hem in bij iets waar hij op vastliep.

Ook kan het zijn dat je hond je zoekt of vaker iets doet wanneer hij zich onzeker voelt in spannende situaties. Stel je voor dat je hond een ontmoeting met onbekende honden spannend vindt, en zich uit in blaffen of uitvallen. Je kunt hem leren dat hij altijd op jou kan rekenen, bijvoorbeeld door een geruststellend zinnetje te gebruiken zoals: “Kom, ga je mee?”, en vervolgens afstand te nemen en er met een grote boog omheen te lopen. Hij zou dan in de toekomst in een soortgelijke situatie zelf met een boog kunnen curven om de situatie te vermijden. Door hierin je hond deze keuze te laten ervaren, leert hij dat hij een andere manier heeft om een moeilijke situatie te benaderen, waardoor hij ontdekt dat de situatie misschien minder spannend is dan hij dacht.

Let wel op: het leren van je hond om afstand te nemen van iets waar hij zich zorgen om maakt, betekent niet automatisch dat zijn angst voor datgene verdwijnt. Dit is slechts een eerste stap, en om de angst zelf waardoor hij uitvalt te verminderen, is er vaak meer training voor nodig, zoals counterconditionering. Het zoeken van jouw ondersteuning of aanwijzing; is echter wel een duidelijk teken dat je hond jou als veilige haven en basis ziet.

Deze twee, veiligheid en vertrouwen, vergroten het veiligheidsgevoel voor je hond. Door jouw hulp leert hij dat jij er voor hem bent wanneer hij het moeilijk heeft, zelfs voordat hij kan begrijpen dat de onbekende hond bijvoorbeeld minder bedreigend is dan hij denkt. Je hond leert om keuzes te maken vanuit zijn eigen autonomie, met jouw begeleiding en steun. Jij helpt hem niet alleen moeilijke situaties te vermijden, maar ook om ze te heroverwegen en uiteindelijk zelfverzekerder ermee om te gaan.

Hoe kun jij verder helpen om deze hechting te versterken?

Het opbouwen van een veilige hechting hoeft niet perfect te zijn; zelfs kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken in het veiligheidsgevoel van je hond. Het is dus niet erg als je niet al deze zes signalen opmerkt. Dit betekent niet dat er per definitie geen veilige hechting is. Iedere hond is anders, en de snelheid of mate waarin hij zich op zijn gemak voelt, kan variëren. Door goed te observeren en je hond de ruimte te geven om zichzelf te uiten, versterk je zijn vertrouwen in zijn omgeving. Blijf geduldig en ondersteunend, en je zult merken dat het welzijn van je hond steeds meer zal verbeteren naarmate jullie samen groeien.

Waarom ik denk dat dit belangrijk is voor onze relatie met honden?

Een hond die zich veiliger voelt, is vaker ontspannen, heeft meer herstel- en aanpassingsvermogen en kan zich daardoor beter aanpassen aan (nieuwe) situaties. Deze zes signalen zijn een voorbeeld van een veilige hechting die jullie samen opbouwen. Hoe meer vertrouwen je hond in jou en zichzelf heeft, hoe sterker zijn gevoel van veiligheid wordt. En als jij je hond helpt om zelfverzekerder te worden, bijvoorbeeld door hem te leren zelfstandig te spelen, ontdekken en keuzes te maken, dan versterk je niet alleen zijn vertrouwen in jou, maar ook in zichzelf.

Merk je dat je hond in bepaalde situaties vastloopt en wil je daar iets aan veranderen? Neem dan een kijkje op mijn website en neem contact met mij op.

Over de auteur:
Dit artikel is geschreven door hondengedragstherapeut Inna Dirkse. Als kynologisch gedragstherapeut en instructeur werk ik al zo’n 10 jaar met honden. Mijn passie ligt bij welzijnsgericht werken, met een oplossingsgerichte aanpak voor het hele gezin.

Het overnemen of kopiëren van de inhoud zonder schriftelijke toestemming is niet toegestaan. Delen met originele bronvermelding op social media wordt zeer gewaardeerd.

Contact